Ustawodawca międzynarodowy

Proces stanowienia prawa międzynarodowego, z uwagi na cechę suwerenności państw – nie jest procesem zcentralizowanym, lecz jest procesem zdecentralizowanym. Zobowiązania powszechne, regionalne, subregionalne, dwustronne. W przypadku norm pisanych (traktatowych) proces ich stanowienia jest proceduralnie porównywalny z tworzeniem krajowych aktów prawnych (ustawy). Przykład procedur tworzenia norm aspirujących do bycia zobowiązaniami o powszechnym charakterze...

Art. 13.1. Karty NZ, „Zgromadzenie Ogólne inicjuje badania i udziela zaleceń w celu: (...) popierania stopniowego rozwoju prawa międzynarodowego i jego kodyfikacji;” Zgromadzenie Ogólne ustanowiło w 1948 roku Komisję Prawa Międzynarodowego (KMP) – 35 osobowy organ pomocniczy założony z niezależnych od państw członkowskich ekspertów. Komisja pracowała wg planu przedłożonego przez SG w 1949 roku (Survey of international Law in relation to the Work of Codification of international Law Commission). Komisja – przedkłada projekty traktatów (normy pierwotne / wtórne), w trzech językach + Komentarz. „Ta technika kodyfikacyjna wymaga prowadzenia głębokich analiz rozważnego normowania i prowadzi do dobrze przygotowanych tekstów.” Zgromadzenie Ogólne (lub specjalnie zwołana konferencja) pracuje na przedłożonych projektach Komisji i ... (państwa członkowskie) przyjmują teksty ‛kodeksów’ (traktatów).

Dorobek KMP - ‘kodeksy’ dotyczące prawa:
traktatów w relacjach między państwami (1969) (+ sukcesji traktatów (1978), traktatów relacjach między państwami a GO’s lub pomiędzy GO’s (1986),
odpowiedzialności państw (2004),
stosunków dyplomatycznych (1961),
stosunków konsularnych (1963);
zapobiegania i karania zbrodni wymierzonych przeciwko osobom chronionym prawem międzynarodowym, włączając w to agentów dyplomatycznych (1973);
przedstawicielstwa państw w ich relacjach z GO’s o charakterze uniwersalnym (1975);
morza (1982);
sukcesji archiwów, długów i majątku (1983);
użytkowania wód wewnętrznych dla celów innych niż żegluga (1997);

Jeżeli zatem pytamy, kto jest ustawodawcą międzynarodowym ? Państwa są jednocześnie twórcą reguł (ustawodawcą) i głównym ich adresatem.

Z faktu rozproszenia procesu stanowienia prawa międzynarodowego wynikają trzy ważkie konsekwencje:
1. tworzone w różnych miejscach, przez różne gremia reguły są ekwiwalentnej wagi;
2. ekwiwalentnej wagi są wobec siebie reguły pierwotne i wtórne;
3. źródła prawa międzynarodowego (umowy, normy zwyczajowe i inne jego źródła) są również ekwiwalentnej wagi i znaczenia;

Sędzia międzynarodowy / sąd międzynarodowy

Sad (trybunał) międzynarodowy to:

- ciało grupujące sędziów, stałe lub zwoływanego ad hoc.
- uprawnione na podstawie konstytuującego sąd statutu do rozstrzygania sporów (ius dicere) na podstawie prawa międzynarodowego;
- postępującego wg procedur gwarantujących równość stron w postępowaniu i kolegialne podjęcie decyzji, która jest res iudicata.

Stronami sporu są państwa lub państwo z jednej strony, z drugiej zaś GO’s, NGO’s lub jednostka. Sądownictwo nie jest obowiązkowe. Każde postępowanie wymaga zgody państw (Par in parem non gabet imperium), zgody wszystkich zainteresowanych. Międzynarodowy porządek prawny charakteryzuje zatem nie tyle brak sądownictwa, ile brak obowiązkowego sądownictwa. „Społeczność międzynarodowa potrzebuje pokoju. Społeczność międzynarodowa potrzebuje sądów. Potrzebuje sądów świadczących o prawie.” (Guillaume)