Prawo Międzynarodowe

Art. 14 Paktu LN

 „Na Radę nakłada się obowiązek przygotowania projektu stałego Trybunału Międzynarodowego i przedstawienia projektu Członkom Ligi. Trybunał ten rozpatrywać będzie wszelkie spory o charakterze międzynarodowym, przedłożone mu przez Strony. Będzie również wydawał opinie doradcze o wszystkich sporach i sprawach, z którymi zwróci się doń Rada lub Zgromadzenie.”

Powołany przez Radę Ligi Komitet Prawników przedłożył projekt Statutu i ten został przyjęty przez członków Ligi dnia 16 grudnia 1920 roku w Genewie.


Art. 38. Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości

Trybunał stosuje:

1.    konwencje międzynarodowe, bądź ogólne, bądź specjalne ustalające reguły wyraźnie uznane przez Państwa spór wiodące;
2.    zwyczaj międzynarodowy, jako dowód istnienia powszechnej praktyki przyjętej przez prawo;
3.    ogólne zasady prawa uznane przez narody cywilizowane;
4.    z zastrzeżeniem postanowień art. 59, wyroki sądowe oraz opinie najznamienitszych znawców praw publicznego różnych narodów, jako środek pomocniczy do określania zasad prawnych.

Postanowienie niniejsze nie stanowi przeszkody, aby Trybunał mógł orzekać ex aequo et bono, o ile strony na to zgadzają się.


Art. 38. Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości

1. Trybunał, którego zadaniem jest orzekać na podstawie prawa międzynarodowego w sporach, które będą mu przekazane, będzie stosował:

a. umowy międzynarodowe, bądź ogólne, bądź specjalne ustalające reguły wyraźnie uznane przez państwo uczestniczące w sporze;

b. zwyczaj międzynarodowy, jako dowód istnienia powszechnej praktyki przyjętej przez prawo;

c. ogólne zasady prawa uznane przez narody cywilizowane;

d. z zastrzeżeniem postanowień artykułu 59, wyroki sądowe oraz opinie najznamienitszych znawców prawa publicznego różnych narodów, jako środek pomocniczy do stwierdzenia przepisów prawnych.

 2. Postanowienie niniejsze nie stanowi przeszkody, aby Trybunał mógł orzekać ex aequo et bono, o ile strony na to zgadzają się.

Art. 59. Wyrok sądu wiąże tylko strony będące  w sporze i tylko w stosunku do danego sporu.


O art. 38 można powiedzieć, że jest „czymś więcej” niż „tylko” artykułem statutu sądowego, bowiem:

•    statut to szczególny; stronami wszyscy członkowie ONZ (191państw);
•    Trybunał ”(...) orzeka na podstawie prawa międzynarodowego (...)”
Zatem art. 38 wskazuje na to co jest ‘prawem międzynarodowym’;
•    wskazane zostają źródła prawa w znaczeniu formalnym, źródła stosowane przez sędziego; konwencje, zwyczaj międzynarodowy, ogólne zasady prawa
•    wiele umów arbitrażowych przywołuje art. 38 lub doń odsyła


Artykuł 38 Statutu MTS nie jest klasyfikacją źródeł bez skazy – artykuł ten nie wymienia wszystkich źródeł prawa międzynarodowego.

Nie wymienia uchwał organizacji międzynarodowych i aktów jednostronnych, w zakresie w jakim prawo stanowią.