Prawo Międzynarodowe

Rada Ministrów
Art. 146 Konst. RP
1. Rada Ministrów prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej.(…)
4. W zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach Rada Ministrów w szczególności(…)
10) zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy międzynarodowe,(…)

Co oznacza, że rząd „zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji”?
Akt ratyfikacji jest wyłączną prerogatywą Prezydenta. Ten zwrot oznacza, że rząd podejmuje wszelkie czynności i działania pozwalające przygotować umowę do dokonania przez Prezydenta aktu ratyfikacji.


Co oznacza, że rząd „zatwierdza umowy międzynarodowe”? Jak jest różnica między słowem „zatwierdza” zawartym w art. 146 Konst. RP a takim samym zawartym w KW w art. 11 (mówi o aktach i czynnościach w wyniku, których następuje zatwierdzenie UM)?

W znaczeniu Konstytucji to sformułowanie sygnalizuje o zespole procedur przewidzianych prawem wewnętrznym – uruchamiany przez RM – który funkcjonuje, jest:
?    Organizowaniem udziału RP w procesie negocjacyjnym.
?    Dokonywanie finalnej (merytorycznej) oceny wynegocjowanych zobowiązań.
?    Podejmowanie decyzji o sposobie związywania się RP umową.
?    Podejmowanie decyzji o opublikowaniu wiążących RP umów.

RM zatwierdza umowy w rozumieniu Konstytucji, rozważa i decyduje zatem w wielu kwestiach m.in. o tym, w jakiej formie (trybie) dojdzie do zaciągnięcia węzła obligacyjnego przez RP, jaka czynność opisana w art. 11 KW wywoła skutek związania się RP traktatem w płaszczyźnie PM.
RM zatem:
•    Albo uruchamia procedurę ratyfikacyjną,
•    Albo sama zatwierdza umowę międzynarodową (w rozumieniu art. 11 KW)
•    Albo upoważnia organ (np. ministra), aby związał RP umową w drodze podpisania, wymiany not lub w inny sposób dopuszczony przez PM.

Podkreślmy zatem, że zwrot „zatwierdzenie” w rozumieniu Konstytucji dotyczy ogółu czynności przewidzianych procedurami wewnętrznymi, o których stanowi ustawa o umowach międzynarodowych z 14 kwietnia 2000r.



WYKŁAD 9 (06-12-2005)


PROCES zawierania umów
Tryb złożony
Tryb prosty

Zróżnicowanie trybów pochodną podziału umów na umowy
"zawierane w uroczystej formie";
"zawierane w formie uproszczonej (mniej uroczystej)";


Znamiona różnicujące tryb prosty i złożony?
tryb złożony - wyraźne wyodrębnienie faz zawierania umowi i złożenie w procesie jej wypracowania dwóch oświadczeń woli, z których drugie jest aktem związania państwa umową;
tryb prosty - kumulacja faz procesu zawierania umowy, jedno tylko oświadczenie woli będące aktem związania się państwa umową


Tryb złożony
I etap:
Rokowania (negocjacje) kończy akt:
przyjęcie tekstu (akceptacja tekstu)
i uwierzytelniania tekstu

Akt przyjęcia i uwierzytelniania tekstu:
Umowa dwustronna - podpis stron;
Umowa wielostronna - podpis lub akt głosowania większość 2/3


Przyjęcie tekstu - tekst wynegocjowany jest tekstem ostatecznym - finis coronat opus - nadto powoduje, że:
pewne postanowienia traktatu regulujące kwestie techniczne tzn. dotyczące uruchomienia procedur prowadzących do wyrażenia zgody państwa na związanie się traktatem, składania zastrzeżeń, funkcji depozytariusza.. których skuteczność jest w sposób oczywisty konieczna przed wejściem w życie umowy, mają zastosowanie od chwili przyjęcia tekstu


Uwierzytelnienie tekstu natomiast - ustanawia po stronie sygnatariusza obowiązek:
nadania w dobrej wierze dalszego biegu sprawie, tzn. pełnomocnik powinien przedłożyć przyjęty i uwierzytelniony tekst swojemu mocodawcy;
oraz
nie czynienia niczego co udaremniałoby w przyszłości wykonanie umowy;


Kto dokonuje aktu przyjęcia i uwierzytelnienia (umocowaniu)?
Art 7.1 KW
"(..) osobę uważa się za reprezentującą państwo celem przyjęcia lub umocowania tekstu traktatu (..) gdy:
a. przedstawi ona należyte pełnomocnictwo (...);
Ze względu na funkcje i bez obowiązku przedkładania pełnomocnictw następujące osoby uważa się za reprezentujące swoje państwo:
a. głowy państw, szefów rządów, ministrów spraw zagranicznych odnośnie wszelkich czynności związanych z zawarciem traktatu


"Pełnomocnictwo" oznacza dokument wystawiony przez kompetentną władzę państwową, wyznaczającą pewną osobę lub osoby do reprezentowania państwa w negocjowaniu, przyjęciu lub ustalaniu autentycznego tekstu traktatu, w wyrażaniu zgodny na związanie się traktatem lub dokonywania jakiejkolwiek innej czynności związanej z traktatem" (KW)


II etap
Podjęcie przez państwo decyzji o związaniu się traktatem materializuje
dokument ratyfikacyjny;
dokument zatwierdzenia lub dokument przyjęcia (art. 11 KW)

Dokument ratyfikacyjny - uroczyste, krótkie oświadczenie  deklarujące gotowość niezmiennego dochowania zaciągniętych zobowiązań
Dokument zatwierdzenia - krótkie oświadczenie o związaniu się umową.


W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Podaje do publicznej wiadomości:
W dniu... roku... została sporządzona.. w (Konwencja) między RP i (nazwa państwa (stw) w sprawie....
Po zaznajomieniu się z powyższą (Konwencją) w imieniu RP oświadczam, że:
została ona uznana za słuszną w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych,
jest ona przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona,
będzie niezmiennie zachowywana.
Na dowód czego wydany został akt niniejszy opatrzony pieczęcią RP.
Wydano w Warszawie dnia.. roku..
MSZ                    Prezydent RP
(podpis)                    (podpis)


Po dokonaniu przez Prezydenta RP akty ratyfikacji w Dz. U. RP ("dziennik ustaw) publikuje się:
tekst dokumentu ratyfikacyjnego,
tekst umowy
oświadczenie rządowe o mocy obowiązującej umowy i uczestnictwie w niej innych stron, w tym tekstu zastrzeżeń, deklaracji lub sprzeciwów złożonych przez strony umowy międzynarodowej.


Dokument zatwierdzenia jest aktem rządu.